[ Pobierz całość w formacie PDF ]
.W dalszym ciągu istniał chaos w obiegu pieniężnym, związany z dużą rozmaitością monet niepełnowartościowych, bitych od przypadku do przypadku przez różnych władców oraz przez miasta.W XVIII w.sytuacja monetarna w krajach europejskich przedstawiała w dalszym ciągu obraz bardzo skomplikowany.W obiegu na terenie jednego państwa znajdowały się różne monety złote, srebrne, miedziane, pochodzące z różnych krajów.Przeważał jednak pieniądz złoty i srebrny.Do końca XVII w.produkowano więcej monet srebrnych.W XVIII w.zaczęto wybijać przede wszystkim monety złote, co wiązało się z odkryciem złóż złota w Brazylii, skąd napłynęło ono do Europy.W końcu XVIII w.złota używano do bicia monet zwłaszcza w Anglii i we Francji.W Szwecji i Rosji znajdował się w obiegu pieniądz miedziany, rządy tych krajów ciągnęły duże zyski z jego bicia.Wartość nominalna pieniądza miedzianego była wyższa od zawartego w nim metalu.W XVIII w.znano już pieniądz papierowy o przymusowym kursie, ustanowionym przez władze centralne.We Francji pojawił się on po raz pierwszy w 1716 r.wprowadzony przez J.Lawa, a powtórnie w czasie rewolucji.Rząd rosyjski wprowadził w 1769 r.pieniądz papierowy o kursie przymusowym.Na początku XIX w.w większości ówczesnych państw istniał system monety równoległej - złotej i srebrnej; system ten nazywano bimetalizmem.Podjęte dość wcześnie, bo już w.XVI w., próby uporządkowania systemu monetarnego zwłaszcza w Anglii i Francji, polegały przede wszystkim na większym uzależnieniu bicia monet od władzy państwowej.Między znajdującym się w obiegu pieniądzem złotem i srebrnym ustalono prawnie obowiązujący stosunek wartościowy.W Prusach Fryderyk Wielki wprowadził w połowie XVIII w.system bimetaliczny, ustalając też stosunek wartości złota i srebra.Inne państwa niemieckie biły jednak nadal własne monety, przeważnie srebrne o różnej wartości.Na początku XIX w.stosunek wartości pieniądza złotego i srebrnego kształtował się jak 1 : 15 lub 1 : 16, w zależności od kraju.Różnice w ustalonych przez poszczególne rządy stosunkach wartości pieniądza złotego i srebrnego powodowały przemieszczanie metali szlachetnych w sztabach i monetach z krajów o niższym kursie do innych, gdzie kurs prawny był dogodniejszy.Poszczególne państwa traciły przeważnie złoto poszukiwane na rynkach zagranicznych i tezauryzowane w kraju.Srebro w porównaniu ze złotem ulegało szybszej deprecjacji, przy względnie sztywnej prawnej relacji wartości obu kruszców.Rozwój stosunków towarowo - pieniężnych i powstawanie państw narodowych w Europie zachodniej prowadziły także do zmian w zasadach gospodarki finansowej państwa.W średniowieczu skarb państwa nie był oddzielony od szkatuły monarchy.Panujący czerpał dochody z dóbr ziemskich, przeważnie w postaci danin w naturze oraz z tytułu zwierzchnictwa nad innymi feudałami.Uprawnienia gospodarcze, tzw.regalia minora, zapewniały dochody z opłat targowych , ceł, kopalń, polowań itp.Dochody napływały do skarbu w naturze, kosztownościach i pieniądzu, a wykorzystywano je na potrzeby osobiste panującego, utrzymanie dworu i wojska.Podatki od ludności zazwyczaj miały charakter nadzwyczajny, ściągano je np.na pokrycie kosztów wojny.Władcy postępowali w tej mierze dość samowolnie, np.kiedy August III król saski zapragnął nabyć Madonnę Sykstyńską Rafaela, nałożył na swych poddanych milion talarów podatku.Doraźne początkowo podatkinabrały stałego charakteru w Europie zachodniej w XV-XVI w., obciążając przede wszystkim niższe stany.W związku z różnymi potrzebami, zwłaszcza wydatkami na prowadzenie wojen, panujący zaciągali także pożyczki.Następowało to przez zastaw dóbr ziemskich, który pozwalał ominąć kościelny zakaz pobierania odsetek.Pożyczek udzielały klasztory, feudałowie świeccy, później także kupcy i gminy miejskie.Rozwój gospodarczy handlu spowodował, że ludzie zaczęli ze sobą rozmawiać, rozmawiać zaczęły także ze sobą różne cywilizacje co spowodowało powstanie tzw.„języka biznesu”.To wszystko było zasługą (na dużą skalę) handlu kupieckiego.Kupiec musiał dużo wiedzieć o tym innym świecie, innej cywilizacji, znał on inne kultury i religie.Byli to ludzie w tamtych czasach bardzo wykształceni, światowi.Mamy tutaj do czynienia ze zjawiskiem, które określamy jako wymianę handlową.Ta wymiana miała decydujące znaczenie, zrodziła się ona w ostatnim wieku przez handel nowoczesny, który daje początek I fazie kapitalizmu - kapitalizmu handlowego.Gospodarka a pieniądz niedoskonały.Handel spowodował pojawienie się pieniądza jako pośrednika ułatwiającego wymianę towarową ale także doskonałe narzędzie ( bo nikt inny jeszcze nic lepszego nie wymyślił).Pieniądz to sposób wyzyskiwania bliźniego zarówno w bezpośrednim kontakcie jak i na odległość.Pieniądzem prymitywnym było:lSól (Górny Senegal, Górny Niger, Abisynia.)llPłótna bawełniane (Indie)llPłótna lniane (Polska )lSztuka indyjska.To handel niewolnikami.Większą wartość miał mężczyzna między 15 - 40 rokiem życia.Opracowali sztukę indyjską kupcy angielscy.Oni też zapoczątkowali zapłatę za niewolnika.Za jednego niewolnika można było dostać:l7 sztuk tkaniny szkockiej,ll¾ włóka korali.lAfryka.Tutaj pieniądz to tzw.manele.Manelami były np.:lbransolety miedziane,llzłoty piasek,llkonie mauretańskie ( 1 koń = 15 niewolników ),llZIBU - muszle ( niebieski w czerwone prążki ),llKAURI - małe muszle nawinięte na nitki ( w Chinach były równe Eurodolarowi ).lWłochy.Pieniądzem są Olivety - cylindryczne kawałki korali.Islandia.Suszona ryba:l1 suszona ryba = podkowall100 suszonych ryb = beczka winalRosja.Puszysty pieniądz - futra.Ameryka południowa.Tytoń, cukier , kakao, trzcina cukrowa, miód.Ameryka północna Wambuny.Chiny Ryż.- 1 -
[ Pobierz całość w formacie PDF ]