[ Pobierz całość w formacie PDF ]
.Poczucie krzywdy i poczucie niesprawiedliwości wzmagają z kolei lęk lub agresywność.Dziecko, u którego wyższe motywy uczenia nie są jeszcze ukształtowane, przestaje się uczyć, gdy widzi, że jego wysiłki nie przynoszą bezpośrednich rezultatów w postaci dobrych stopni.Można by mnożyć przykłady błędów wychowawczych wynikających zarówno z niedoskonałości systemu pracy pedagogicznej szkoły, jak i z postępowania nauczyciela, które z kolei uzależnione jest nie tylko od jego osobowości, lecz także od wykształcenia, jakie uzyskał, jego pozycji społecznej, przeciążenia nadmiernymi obowiązkami i wielu innych czynników.Są to problemy oczywiste i dobrze znane, jakże trudne jednak do rozwiązania w praktyce.Wydaje się, że jednym z ważnych środków poprawy sytuacji w tej dziedzinie jest ścisła współpraca poradni psychologicznych ze szkołami i gronem nauczycielskim, bezpośredni udział psychologów w pracy wychowawczej szkoły, jak również lepsze przygotowanie psychologiczne nauczycieli.Rozdział IIIDZIECI NIEDOSTOSOWANE SPOŁECZNIE.PRZESTĘPCZOŚĆ NIELETNICHZgodnie z przyjętym poprzednio rozróżnieniem, do grupy dzieci niedostosowanych społecznie zaliczymy te dzieci, u których zaburzenia w zachowaniu występują w stopniu silnym i głębokim, tak że utrudnia im to lub uniemożliwia normalne współżycie z innymi ludźmi.Nieprzystosowanie lżejszego stopnia przejawia się również w konfliktach dziecka ze środowiskiem, kontakty społeczne i uczuciowe nie zostają jednak w tym przypadku trwale naruszone, a zaburzenie jest stosunkowo łatwo odwracalne, gdyż nie zdołało się jeszcze utrwalić i ogarnąć całej osobowości dziecka.Mamy jednak na myśli nie tylko różnicę stopnia adaptacji, jak by to sugerowała terminologia n, lecz taką fazę nieprzystosowania, w której następuje zasadnicza zmiana jakościowa w charakterze stosunków między dzieckiem a jego środowiskiem.Relacja osobnik-środowisko ulega tu głębokiej deformacji, dziecko przestaje przestrzegać norm i zasad postępowania obowiązujących w danej kulturze i środowisku.Nie jest to chwilowy bunt przeciw autorytetowi reprezentowanemu przez konkretną osobę (np.przez ojca lub nauczyciela), która narzuca dziecku wymagania, jakim nie może ono sprostać, lecz postawa odrzucająca i negująca jakiekolwiek autorytety uznawane powszechnie w danej grupie społecznej.Na to miejsce pojawiają się u dzieci niedostosowanych społecznie inne, "fałszywe" autorytety.Grupy chuligańskie lub przestępcze wytwarzają swoistą subkulturę, opartą na zasadzie solidarności wewnątrzgru-powej i agresji skierowanej przeciw członkom innych grup społecznych.U podłoża aktów agresji u dzieci i młodzieży niedostosowanej społecz-" Z punktu widzenia semantycznego między pojęciem nieprzystosowania a pojęciem niedostosowania społecznego istnieje tylko różnica stopnia, gdyż przystosowanie istoty ludzkiej ma zawsze charakter społeczny.Zastosowanie obu tych terminów miałoby więc ,na celu różnicowanie między zachwianiem równowagi (trudności przystosowawcze, nieprzystowanie lżejszego stopnia), a jej utratą (niedostosowanie do środowiska społecznego).nie niekoniecznie tkwi konkretna przyczyna wywołująca zachowanie agresywne.Agresywność przybiera tu formę uogólnionej postawy, a nie jest wyłącznie bezpośrednią reakcją na atak, przeszkodę lub inny rodzaj sytuacji stressowych, chociaż jej źródłem może być głęboka frustracja, jakiej dziecko doznało w przeszłości.Charakterystyczne jest właśnie to, że niedostosowanie społeczne objawia się reakcjami nie wprost, lecz reakcjami okrężnymi i uogólnionymi, które są nieproporcjonalnie silne i gwałtowne w stosunku do bodźców, nieadekwatne do sytuacji.Tak więc młodociany chuligan zaczepia i atakuje młodszych i słabszych, choć z ich strony nic mu nie zagraża, znęca się nad zwierzętami nie po to, by się przed nimi bronić, lecz dla przyjemności i satysfakcji, jaką mu daje wyładowanie napięcia
[ Pobierz całość w formacie PDF ]