[ Pobierz całość w formacie PDF ]
.zarządzeń tymczasowych albo środki przymusu pośredniego, nie poprzedzone wydaniem zaleceń (np.zerwanie stosunków gospodarczych lub dyplomatycznych).W razie, gdy środki te okażą się niewystarczające, mogą być zastosowane środki z użyciem sił zbrojnych, czyli środki przymusu bezpośredniego.W takiej sytuacji Rada Bezpieczeństwa może doprowadzić do akcji zbiorowej w postaci operacji militarnej sensu stricto, przy użyciu sił lotniczych , morskich i lądowych członków ONZ albo dokonać demonstracji, blokady lub innej operacji wojskowej.W obu przypadkach jest to zgodne z postanowieniami art.1 Karty NZ, upoważniającego do stosowania skutecznych środków zbiorowych w celu zapobiegania zagrożeniom pokoju i ich usuwania oraz tłumienia wszelkich aktów agresji.W art.47 Karty NZ przewidziano możliwość użycia sił zbrojnych na podstawie planów opracowanych przez Radę Bezpieczeństwa za pomocą Komitetu Sztabowego, składającego się z szefów sztabów sił zbrojnych stałych członków Rady.Komitet obarczono zadaniem służenia Radzie Bezpieczeństwa pomocą w sprawach wojskowych potrzeb dotyczących utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa.Obejmuje to użycie i dowodzenie oddanymi do jej dyspozycji siłami zbrojnymi, normowanie i ewentualne rozbrojenie.Państwa członkowskie ONZ zostały zobowiązane do postawienia do dyspozycji Rady Bezpieczeństwa odpowiednich sił zbrojnych, na podstawie specjalnych umów określających ich liczbę i rodzaj.Inicjatywę negocjowania i zawierania tych umów powierzono Radzie Bezpieczeństwa.Fundament powszechnego systemu bezpieczeństwa zbiorowego tworzą trzy zobowiązania:lZakaz stosowania siły i groźby jej użycia (art.2, pkt 4);llObowiązek regulowania sporów międzynarodowych środkami pokojowymi (Rozdz.VI Karty NZ);llStosowanie środków zbiorowych wobec agresora (Rozdz.VII Karty NZ).l32.Proces likwidacji systemu kolonialnego i jego skutki.W rezultacie kolonizacji na początku XX w.ogromne kolonialne imperia zajmowały ponad 73 mln km2, tj.około 55% powierzchni globu.Mieszkało w nich około 35% ogółu ówczesnej ludności Ziemi.Do zakończenia II wojny światowej kolonie zajmowały około 38 mln km2, a zamieszkiwało je prawie 670 mln ludzi.Były to terytoria podporządkowane 12 państwom kolonialnym (m.in.Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, Portugalii, Francji, Belgii, Holandii, Niemcom, Włochom).Narastanie procesów, które doprowadziły do załamania się systemu kolonialnego, odbywało się przez wiele lat.Najpierw objęły one Azję, a następnie Afrykę.Proces emancypacji przebiegał w różnych regionach w odmiennych warunkach i w rozmaitym czasie.Tam, gdzie warunki polityczne i społeczne sprzyjały prowadzeniu walki zbrojnej, wybuchały powstania antykolonialne (np.Indochiny, Kenia, Algieria).Jednak w większości przypadków do dekolonizacji dochodziło drogą pokojową.W ciągu 45 powojennych lat system kolonialny praktycznie został zlikwidowany i powstało ponad 130 niepodległych państw, w których żyje około 80% ludności Ziemi.Czynniki decydujące o dekolonizacji:* Ważnym czynnikiem była II wojna światowa, która przyczyniła się do wzrostu świadomości społecznej i narodowej ludności w koloniach.Biorące udział w wojnie państwa kolonialne, korzystając ze środków masowego przekazu, prowadziły kampanie propagandowe w celu uzyskania poparcia ludności kolonii.Przyczyniło się to do wzrostu zainteresowania problemem walki o niepodległość.Dla wielu Azjatów i Afrykanów wojna była szkołą życia i politycznego myślenia.Zdobyta wiedza i doświadczenie w sferze organizowania walki i jej prowadzenia okazały się przydatne w działalności ruchów niepodległościowych.* Wojna osłabiła potęgę państw kolonizujących, zarówno wygranych (np.Anglii), jak i przegranych (o pozycji Włoch w dużej mierze decydowały posiadłości kolonialne).* Duży wpływ na przyspieszenie dekolonizacji wywarła powojenna rywalizacja między Wschodem a Zachodem i wiążące się z tym zabiegi ww.obozów o przychylność kolonii.* Do omawianych czynników należy też zaliczyć działalność ONZ.Etapy likwidacji systemu kolonialnego:* 1945 - 1955.Okres ten bywa nazywany dekadą azjatycką.Niepodległość uzyskało wtedy 11 państw azjatyckich (m.in.Indonezja, Wietnam, Indie, Filipiny) i 1 afrykańskie (Libia).Pierwszy etap dekolonizacji podsumowała konferencja solidarnościowa 29 państw azjatyckich i afrykańskich w Bandungu (Indonezja) w 1955 r., na której zdecydowanie opowiedziano się za szybką i całkowitą likwidacją kolonializmu oraz poparto walkę wyzwoleńczą narodów krajów kolonialnych i zależnych.* 1955 - 1965.W tym czasie doszło do największego natężenia tempa procesu wyzwalania się narodów kolonialnych.Z nowych 42 państw aż 30 uzyskało niepodległość w Afryce (przy czym aż 17 tylko w roku 1960, dlatego określa się go jako „rok Afryki”).Nowe niepodległe państwa to m.in.Maroko, Sudan, Kamerun, Algieria, Nigeria, Kuwejt, Singapur, Malezja, Jamajka, Cypr, Malta
[ Pobierz całość w formacie PDF ]